Przedawnienie roszczeń: terminy, bieg i przerwanie

Przedawnienie to jedno z tych zagadnień, które wracają na każdym kolokwium z prawa cywilnego. Poniżej najważniejsze zasady z kodeksu cywilnego (KC).

Co daje przedawnienie

Po upływie terminu dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia — chyba że zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 KC). Roszczenie nie wygasa, ale nie da się go skutecznie wyegzekwować.

Wyjątek chroni konsumentów: po upływie terminu nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi (art. 117 § 2¹ KC). Sąd bierze to pod uwagę z urzędu.

Terminy

Zasada z art. 118 KC:

• 6 lat — termin ogólny,
• 3 lata — roszczenia o świadczenia okresowe (np. czynsz) oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata.

Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem 6 lat, a świadczenia okresowe z nich wynikające — 3 lat (art. 125 KC).

Nie da się go zmienić umową

Terminów przedawnienia nie można skrócić ani przedłużyć czynnością prawną (art. 119 KC). To klasyczne pytanie z testów: odpowiedź na „strony mogą w umowie skrócić termin przedawnienia” brzmi FAŁSZ.

Od kiedy biegnie

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 KC).

Przerwanie biegu

Bieg przedawnienia przerywa się (art. 123 § 1 KC):

1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia,
2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,
3. przez wszczęcie mediacji.

Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo (art. 124 KC).

Sprawdź się

W aplikacji Paragrafuj lekcja „Przedawnienie” w kursie prawa cywilnego sprawdza te zasady w kilku minutach — a pytania, na których się pomylisz, wrócą w powtórce.

Treść ma charakter edukacyjny i nie jest poradą prawną.